„Portrety – cienie”, 1966
Obraz zatytułowany „Portrety Cienie” z 1966 pochodzi z wczesnego okresu w twórczości Ryszarda Gieryszewskiego. Obraz powstał dwa lata po ukończeniu przez niego warszawskiej ASP, gdzie studiował w latach 1959-64 w pracowni Aleksandra Kobzdeja i Andrzeja Rudzińskiego. W pracy tej widać fascynację artysty stylistyką, która zdominowała polską scenę artystyczną po odwilży. „Portrety Cienie” wpisują się w dominujący od późnych lat 50. nurt egzystencjalny i charakterem oraz swoją wymową zbliżają się do prac Józefa Szajny czy też Andrzeja Wróblewskiego. Jednocześnie w pracy tej widać pewną zapowiedź zmiany stylu u Gieryszewskiego i mającego nadejść u niego zainteresowania sztuką pop, co w tym obrazie szczególnie ujawnia się w zastosowaniu szablonu i aerografu. „Portrety Cienie” to praca wyjątkowa i ważna nie tylko w dorobku artysty, ale także dla twórczości całego pokolenia dziedziczącego dorobek intelektualny artystów wystawiających swoje prace na przełomowej Ogólnopolskiej Wystawie Młodej Plastyki „Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi”, zwanej też często „Arsenałem”. To właśnie artyści wchodzący w dorosłe życie artystyczne w połowie lat 60. – tak jak Gieryszewski – mogli w pełni korzystać ze swobód wywalczonych przez artystów starszych od nich o pokolenie.
„Portrety Cienie” były prezentowane na V Biennale Młodych w Paryżu, które były jednym z najważniejszych przeglądów sztuki współczesnej, wymienianych jednym tchem razem z Biennale w São Paulo czy weneckim. To właśnie na Biennale Młodych w Paryżu można było zobaczyć najbardziej innowacyjne i bezkompromisowe rozwiązania w dziedzinie sztuk plastycznych, tworzone często przy użyciu nowatorskich materiałów. Ta cykliczna paryska wystawa była szczególnie ważna dla Polaków. To właśnie w Paryżu na I Biennale Młodych, które miało miejsce w 1959, polscy młodzi malarze odnieśli sukces, otrzymując zbiorową nagrodę, co zaowocowało popularyzacją sztuki tworzonej nad Wisłą na Zachodzie i sukcesy między innymi Aliny Szapocznikow. W roku 1959 też Jan Lebenstein otrzymał prestiżowe Grand Prix na tej wystawie za cykl obrazów „Figury osiowe”. Sukces otworzył mu drogę do kolejnych nagród na międzynarodowych wystawach.